Metaverse Tarih Oluyor: Zuckerberg’in Büyük Vizyonu Neden Geri Plana İtildi?

Mark Zuckerberg’in yaklaşık dört yıl önce Facebook’un adını Meta olarak değiştirmesi, teknoloji dünyasında şirketin geleceğine dair radikal bir yön değişikliği olarak yorumlanmıştı. Bu hamle, Meta’nın sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik temelli kalıcı bir dijital evren kurma hedefinin açık bir göstergesiydi. Zuckerberg’in vizyonu; insanların çalıştığı, sosyalleştiği ve eğlendiği kapsamlı bir sanal dünya yaratmaktı. Bu vizyonun merkezinde ise VR ve AR teknolojileriyle şekillenen metaverse yer alıyordu. Ancak geçen süre içinde bu büyük hedefin hem teknik hem de ekonomik açıdan sürdürülemediği görülüyor.

Metaverse Odaklı Projeler Geri Çekiliyor

Bugün gelinen noktada Meta, metaverse merkezli projelerini küçültüyor, VR ekiplerini dağıtıyor ve birçok stüdyosunu kapatıyor. Şirketin odağı ise giderek yapay zekâ ve giyilebilir teknolojilere kaymış durumda. Bir dönem Meta’nın ana varlık sebebi olarak sunulan metaverse, şirket stratejisinde fiilen geri plana itilmiş görünüyor.

Reality Labs Milyarlarca Dolarlık Yük Haline Geldi

Metaverse vizyonunun merkezinde yer alan Reality Labs, Meta için uzun süredir ciddi bir mali yük oluşturuyor. Şirket verilerine ve basına yansıyan bilgilere göre Reality Labs, 2020’den bu yana 70 milyar doları aşan kümülatif zarar yazdı. Bazı raporlar bu rakamın 77 milyar doları geçtiğini ortaya koyuyor. Son çeyrek verileri de tabloyu net biçimde yansıtıyor. Birimde 470 milyon dolarlık gelire karşılık 4,4 milyar dolarlık zarar açıklandı.

Büyük Ölçekli İşten Çıkarmalar ve Stüdyo Kapatmaları

Uzun süredir zarar eden bu yapı, Meta’yı radikal kararlar almaya yöneltti. Reality Labs bünyesinde 1.000 ila 1.500 çalışanı kapsayan geniş çaplı işten çıkarmalar başladı. Bu rakam, bölümdeki toplam iş gücünün yaklaşık yüzde 10’una karşılık geliyor. İşten çıkarmalarla birlikte VR içerik üretiminin önemli parçaları olan bazı stüdyolar da tamamen kapatıldı. Faaliyetlerine son verilen stüdyolar arasında Armature Studio, Twisted Pixel ve Sanzaru yer alıyor. Ayrıca Oculus Studios Central Technology biriminin de kapatıldığı açıklandı.

Kurumsal Metaverse Planları Sona Eriyor

Meta’nın metaverse vizyonu yalnızca oyun ve eğlenceyle sınırlı değildi. Şirket, iş dünyasını da sanal gerçekliğe taşımayı hedeflemişti. Bu kapsamda 2021’de tanıtılan Horizon Workrooms, uzaktan çalışan ekipler için sanal toplantı alanları sunuyordu. Ancak Meta, bu platformun 16 Şubat 2026 itibarıyla tamamen kapatılacağını ve tüm verilerin silineceğini duyurdu. Buna ek olarak, şirketlere yönelik Meta Quest donanım ve yazılım satışlarının da 20 Şubat 2026’da durdurulacağı açıklandı.

VR İçerik Üretimi de Yavaşlıyor

Meta’nın 2023’te 400 milyon dolara satın aldığı VR fitness uygulaması Supernatural için de yeni geliştirmeler durduruldu. Uygulama, artık sınırlı bir ekip tarafından işletiliyor ve yeni içerik üretilmiyor. Benzer şekilde Batman: Arkham Shadow gibi iddialı VR projelerinin arkasındaki ekiplerin de ciddi biçimde küçültüldüğü biliniyor. Bu gelişmeler, Meta’nın yalnızca donanımdan değil, VR içerik üretiminden de sistemli şekilde çekildiğini gösteriyor.

Horizon Worlds Ayakta Ama Beklentilerin Uzağında

Meta’nın sanal sosyal platformu Horizon Worlds kapatılmadı ancak platform, başlangıçta vaat edilen ölçeğe hiçbir zaman ulaşamadı. Aylık aktif kullanıcı sayısı, lansmanından bu yana birkaç yüz bin seviyesinin üzerine çıkamadı. Şirket artık Horizon Worlds’ü, Roblox ve Minecraft benzeri, daha basit ve genç odaklı bir platforma dönüştürmeye çalışıyor. Bu doğrultuda geliştiriciler VR yerine mobil odaklı içeriklere yönlendiriliyor ve platformun akıllı telefon uygulaması hâline getirilmesi bu dönüşümün önemli adımlarından biri olarak öne çıkıyor.

Yeni Öncelik: Yapay Zekâ ve Giyilebilir Teknoloji

Reality Labs bünyesinde yalnızca metaverse projeleri yer almıyor. Yapay zekâ destekli akıllı gözlükler, Meta’nın şu anki en başarılı donanım ürünleri arasında bulunuyor. EssilorLuxottica iş birliğiyle geliştirilen Ray-Ban Meta gözlükleri, yüksek talep görmeye devam ediyor. 799 dolarlık Meta Ray-Ban Display modeli için yıl sonuna kadar 30 milyonluk üretim hedefinden söz ediliyor. Şirketin Oakley ve Prada ile de benzer iş birlikleri bulunuyor.

Meta’nın ana vizyonu artık net biçimde yapay zekâya yönelmiş durumda. Şirket, 2025 için 70 milyar dolarlık sermaye harcaması planladığını açıklamıştı. Scale AI kurucusu Alexandr Wang’in 14,3 milyar dolar karşılığında Meta’ya katılması ve AI stratejisinin başına getirilmesi de bu yönelimi doğruluyor. Metaverse çalışmalarını yöneten Vishal Shah’ın artık AI ürünlerinden sorumlu başkan yardımcısı olarak görev yapması, şirket içindeki dönüşümün en net göstergeleri arasında yer alıyor.

Meta metaverse projelerini tamamen bitirdi mi?

Hayır, ancak metaverse projeleri büyük ölçüde küçültüldü ve şirketin ana odağı olmaktan çıktı.

Reality Labs neden bu kadar zarar etti?

VR donanımları, yazılım platformları ve içerik stüdyoları sürdürülebilir bir gelir modeli oluşturamadı.

Horizon Workrooms ne zaman kapatılacak?

Platformun 16 Şubat 2026 itibarıyla tamamen kapatılması planlanıyor.

Horizon Worlds tamamen kapanıyor mu?

Hayır, platform aktif kalmaya devam ediyor ancak kapsamı ve hedef kitlesi değiştiriliyor.

Meta şu an hangi alanlara odaklanıyor?

Şirketin ana odağı yapay zekâ ve giyilebilir teknoloji ürünleri olarak öne çıkıyor.

Ray-Ban Meta gözlükleri başarılı oldu mu?

Evet, Ray-Ban Meta gözlükleri Meta’nın şu anki en başarılı donanım ürünleri arasında yer alıyor.