İspanya F-5’lerin Yerine HÜRJET’i Seçti: Türkiye’den Tarihi Eğitim Uçağı İhracatı!

TUSAŞ tarafından geliştirilen yerli jet motorlu eğitim uçağı HÜRJET, İspanya Hava Kuvvetleri’nin F-5 filosunun yerini alacak yeni nesil eğitim platformu olarak seçildi. Avrupa pazarına yapılan bu tarihi ihracatla birlikte Türkiye, bir zamanlar dışarıdan alım yaptığı alanda artık teknoloji ihraç eden ülke konumuna geldi.

Türk savunma ve havacılık sanayisi adına büyük bir dönüm noktası olan HÜRJET anlaşması, Türkiye’nin uluslararası savunma arenasındaki etkinliğini bir kez daha gözler önüne serdi. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ) tarafından geliştirilen ve Türkiye’nin ilk jet motorlu eğitim uçağı olan HÜRJET, İspanya Hava Kuvvetleri’nin yeni nesil jet eğitimi ihalesini kazanarak, Avrupa’da önemli bir başarıya imza attı.

Madrid’de düzenlenen FEINDEF 2025 Uluslararası Savunma Fuarı kapsamında imzalanan anlaşma ile birlikte HÜRJET, İspanya’nın yıllardır kullandığı F-5 uçaklarının yerini alacak. Bu gelişme, Türkiye için yalnızca bir savunma ihracatı değil, aynı zamanda uluslararası ölçekte bir teknoloji güveni anlamı taşıyor.

Türkiye, Eğitim Uçağında İthalattan İhracata Ulaştı

Geçmişte jet eğitim uçağını yurt dışından temin eden Türkiye, bugün artık Avrupa gibi yüksek standartlara sahip ülkelerin askeri tedarik listesine kendi üretimi olan bir sistemle girmeyi başardı. TUSAŞ ve İspanya Hava Kuvvetleri arasında aylar süren teknik ve stratejik görüşmelerin ardından varılan anlaşma, Türkiye’nin savunma sanayi ihracatında bir sıçrama anlamına geliyor.

Bir zamanlar yurt dışından eğitim uçağı satın alan Türkiye, Avrupa'ya jet motorlu eğitim uçağı ihraç eder hale geldi.

Bu süreçte sadece TUSAŞ değil, Avrupa havacılık devi Airbus da HÜRJET projesine dahil oldu. İspanya için üretilecek HÜRJET’lerde, TUSAŞ ile Airbus arasında alt sistem iş birliği yapılacak ve uçaklar Türkiye’de üretilecek. Bu da hem yerli üretimin gücünü hem de uluslararası güvenilirliğini ortaya koyuyor.

İspanya Hangi Alternatifler Arasında HÜRJET’i Seçti?

İspanya Hava Kuvvetleri, yaşlanan F-5 filosunu yenilemek için dört farklı aday üzerinde değerlendirme yaptı. Bu adaylar arasında:

• Boeing T-7 (ABD)
• Korea Aerospace Industries T-50 (Güney Kore)
• Leonardo M-346 (İtalya)
• TUSAŞ HÜRJET (Türkiye)

yer alıyordu. İspanya’nın bu önemli tercihi, HÜRJET’in yalnızca teknik performansıyla değil, aynı zamanda yerli sanayiyi entegre etme kapasitesiyle de öne çıktığını gösterdi. HÜRJET’in yeni nesil aviyonik sistemleri, gemiden kalkış iniş yapabilecek olması ve İspanyol şirketlerin üretime entegre edilmesi sayesinde ihaleyi TUSAŞ kazandı.

Bu ifade, HÜRJET’in çok yönlü kullanım kabiliyeti ve esnek üretim sürecinin ihalenin kazanılmasında belirleyici olduğunu ortaya koyuyor.

HÜRJET’in Teknik ve Operasyonel Gücü Neler?

TUSAŞ tarafından geliştirilen HÜRJET, yalnızca bir eğitim uçağı değil, aynı zamanda hafif taarruz, hava devriyesi, akrobatik gösteriler ve Red Aircraft görevleri gibi çok çeşitli operasyonel alanlara da uygun bir platform. Bu da onu rakiplerinden ayıran en büyük farklardan biri.

Teknik Özellikleri:

• Uzunluk: 13,7 metre
• Kanat açıklığı: 9,5 metre
• Yükseklik: 4,1 metre
• Azami hız: 1.4 Mach
• Servis tavanı: 45.000 ft
• Tırmanma oranı: 48.500 fpm
• Yük kapasitesi: 7.500 lbs
• Menzil: 1.060 deniz mili

İlk modellerde General Electric üretimi F404 motoru kullanılıyor. Bu motor, F/A-18 Hornet ve T-50 gibi savaş uçaklarında da yer alıyor. Orta vadede, HÜRJET’e entegre edilmesi planlanan yerli motor için TEI’nin çalışmaları sürüyor.

TCG Anadolu'dan Kalkabilen HÜRJET Sürümü Geliyor

Türkiye’nin ilk SİHA gemisi olan TCG Anadolu için özel olarak geliştirilen HÜRJET versiyonu da gündemde. Bu versiyonun gemi konuşlu operasyonlarda görev yapabilmesi hedefleniyor. Geliştirme süreci devam eden bu sürüm için testlerin 2028 yılında başlaması planlanıyor.

Bu gelişme, HÜRJET’i yalnızca bir hava kuvvetleri uçağı değil, aynı zamanda deniz kuvvetlerine entegre edilebilecek esnek bir platform haline getiriyor.

İspanyol Hava Kuvvetleri İçin Üretilecek Modeller Nasıl Olacak?

İspanya için üretilecek HÜRJET'ler, TUSAŞ ve Airbus iş birliğinde özel konfigürasyonlarla geliştirilecek. Uçakların gövdesi ve genel üretimi Türkiye’de yapılacakken, İspanyol şirketlerin elektronik ve aviyonik sistemlere katkı sağlaması öngörülüyor. Bu durum, İspanya’nın yerli sanayisini desteklemesi açısından da önemli.

FEINDEF 2025 fuarında, İspanya Hava Kuvvetleri renklerine boyanmış HÜRJET modeli sergilenerek dikkatleri üzerine çekti. Bu model hem İspanyol halkı hem de savunma yetkilileri tarafından büyük ilgi gördü.

HÜRJET’in Eğitimden Taarruza Uzanan Görev Yelpazesi

HÜRJET’in başarısı, yalnızca bir uçak platformu sunmasıyla değil, çok yönlü görev kapasitesiyle de ilgilidir. Uçak aşağıdaki görevlerde kullanılabiliyor:

• Gelişmiş Jet Eğitimi
• Öncü Avcı Eğitim Uçağı
• Hafif Taarruz / Yakın Hava Desteği
• Red Aircraft görevleri
• Silahlı ve silahsız hava devriyesi
• Akrobatik gösteri uçağı

Bu görev çeşitliliği, HÜRJET’i yalnızca pilot eğitimi değil, sahadaki aktif görevler için de uygun hale getiriyor. Bu çok yönlülük, İspanya gibi NATO üyesi ülkeler için kritik bir tercih sebebi oldu.

TUSAŞ ve Türkiye İçin Yeni Bir Kapı Açıldı

İspanya ile yapılan bu anlaşma, TUSAŞ’ın ürünlerinin Avrupa pazarında referans niteliğinde kabul gördüğünü gösteriyor. Bu ihracatın ardından, diğer Avrupa ülkelerinin de HÜRJET ve benzeri platformlar için Türkiye ile iş birliği arayışına girmesi muhtemel.

HÜRJET’in bu başarısı, Türkiye’nin savunma sanayiinde ulaştığı tasarım, üretim ve teknolojik yeterlilik seviyesinin uluslararası alanda kabul gördüğünün göstergesi olarak kayda geçti.

HÜRJET hangi ülkelerle yarıştı?

HÜRJET, İspanya’nın eğitim uçağı ihalesinde ABD’li Boeing T-7, Güney Koreli T-50 ve İtalyan M-346 modelleriyle yarıştı ve bu güçlü rakipleri geride bıraktı.

İspanya HÜRJET’i neden tercih etti?

Yeni nesil aviyonik sistemleri, gemiye iniş-kalkış kabiliyeti ve İspanyol sanayisiyle entegre üretim yapılabilmesi gibi avantajlar HÜRJET’i öne çıkardı.

HÜRJET ne zaman İspanya’ya teslim edilecek?

Anlaşmaya dair teslimat takvimi henüz resmi olarak açıklanmadı. Ancak HÜRJET’in 2026 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri’ne teslimi planlanıyor.

HÜRJET’te hangi motor kullanılıyor?

İlk üretimlerde General Electric F404 motoru kullanılacak. Bu motor, birçok savaş uçağında da yer alıyor. İlerleyen süreçte yerli motor entegrasyonu hedefleniyor.

HÜRJET hangi görevlerde kullanılabilir?

HÜRJET, eğitim, hava devriyesi, akrobatik gösteri, Red Aircraft görevleri ve hafif taarruz dahil olmak üzere birçok görevde aktif şekilde kullanılabiliyor.

Airbus ile yapılan iş birliği neleri kapsıyor?

TUSAŞ ile Airbus arasında yapılan iş birliği, HÜRJET'in bazı alt sistemlerinin Airbus tarafından sağlanmasını ve üretim sürecinde teknoloji paylaşımını kapsıyor.

TCG Anadolu için geliştirilen HÜRJET farklı mı olacak?

Evet. TCG Anadolu’dan kalkış ve iniş yapabilmesi için özel olarak geliştirilen versiyon farklı yapısal özelliklere sahip olacak. Testlerine 2028’de başlanması planlanıyor.

HÜRJET başka ülkelere de ihraç edilecek mi?

İspanya ile sağlanan başarı, HÜRJET’in Avrupa başta olmak üzere farklı pazarlarda da değerlendirilmesini mümkün kılıyor. İlerleyen dönemde başka ülkelerle de anlaşmalar yapılabilir.