Deprem Sırasında Doğalgaz Neden Kapatılmalı?

Türkiye gibi aktif deprem kuşağında yer alan ülkelerde yaşayan bireylerin, depreme karşı yalnızca sarsıntılardan değil, onun tetiklediği ikincil tehlikelerden de korunması gerekiyor. Bu tehlikelerin başında ise çoğu zaman fark edilmeden gelişen ve kısa sürede büyük yıkımlara yol açabilen doğalgaz kaçakları yer alıyor. Deprem anında yapılması gereken kritik müdahalelerin başında gelen doğalgaz vanasını kapatmak, sadece birkaç saniyenizi alsa da, bu hamleyle hem kendi hayatınızı hem de çevrenizdekilerin güvenliğini sağlayabilirsiniz.

Deprem Anında Doğalgaz Sessiz Bir Tehlikeye Dönüşebilir

Yer sarsıntısı sırasında binaların, altyapının ve özellikle doğalgaz hatlarının ciddi şekilde zarar görme ihtimali vardır. Zemin hareketleri doğalgaz borularında çatlaklara, bağlantı noktalarında gevşemelere ya da doğrudan kırılmalara yol açabilir. Eğer bu hasarlar meydana geldikten sonra gaz akışı devam ederse, ortama yayılan doğalgaz en ufak bir kıvılcımla bile büyük bir patlamaya veya yangına neden olabilir.

Bu gibi durumlarda yaşanan hasarlar, depremin ilk sarsıntısından daha ölümcül olabilir. Deprem nedeniyle boşaltılmış veya tahliye halinde olan binalarda kontrolsüz gaz yayılması, bir anda patlama riski doğurarak hem insanlara hem de yapıya büyük zarar verebilir. Bu yüzden deprem anında gaz vanasını kapatmak, alınabilecek en etkili önlemlerden biridir.

Gaz Kaçağı Her Zaman Fark Edilmeyebilir

Deprem sonrası yaşanan panik hali, insanların etrafındaki tehlikeleri algılamasını güçleştirir. Olası bir gaz sızıntısını koklamak veya sızma sesini duymak her zaman mümkün olmayabilir. Özellikle gece saatlerinde ya da binanın ağır hasar aldığı senaryolarda bu durum daha da tehlikeli bir hâl alır. Ayrıca birçok kişi, doğalgaz kaçağının belirtilerini bilmiyor ya da olay anında fark edemeyecek kadar panikleyebiliyor.

Bu nedenle sızıntı olup olmadığını anlamaya çalışmak yerine, en güvenli çözüm olarak doğrudan gazı kesmek gerekir. Sadece birkaç saniyelik bir işlem olan bu adım, risk faktörünü neredeyse sıfıra indirir.

Deprem Sonrası Yangınların En Büyük Sebebi: Doğalgaz

Afet yönetimi uzmanları ve itfaiye ekiplerinin saha raporlarına göre, büyük depremlerin ardından meydana gelen yangınların büyük bir kısmı doğalgaz hattındaki arızalardan kaynaklanmaktadır. Japonya, Meksika, Türkiye gibi deprem kuşağında yer alan ülkelerde, bu tür yangınlar nedeniyle can kaybı yaşandığı vakalar sıkça kaydedilmiştir.

Bu riskin bilincinde olan bazı ülkelerde, ev ve iş yerlerinde otomatik gaz kesici sistemler yaygınlaştırılmıştır. Ancak birçok binada halen bu sistemler yer almadığı için, manuel müdahaleyle doğalgaz vanasının kapatılması, hayati öneme sahip bir güvenlik prosedürü haline gelmiştir.

Doğalgaz Vanası Nasıl Kapatılır?

Deprem sırasında ya da hemen sonrasında doğalgazı kapatmak için aşağıdaki adımlar takip edilmelidir:

Sakin olun. Panik yapmak, yanlış adımlar atmanıza neden olabilir. Önce kendinizi toparlayın.

Gaz vanasını bulun. Bu vana genellikle doğalgaz sayacının yanında, kombinin altında ya da dış duvarlardaki bağlantı noktalarında yer alır.

Vanayı saat yönünde 90 derece çevirin. Vana boruya dik konuma geldiğinde doğalgaz akışı kesilmiş olur.

Camları açın. Eğer binayı hemen terk etmiyorsanız, ortamı havalandırmak önemlidir.

Binayı güvenli bir şekilde terk edin. Gazı kestikten sonra yapının güvenli olup olmadığını gözlemleyin ve gerekiyorsa açık alana geçin.

Bu basit ancak etkili adımlar, başta sizin ve ailenizin, ardından çevrenizdeki insanların can güvenliğini korumada belirleyici olabilir.

Aile Bireylerine Bu Bilgi Öğretilmeli

Doğalgaz vanasının nasıl kapatılacağını yalnızca evdeki bir kişi değil, tüm aile bireyleri bilmelidir. Çocuklardan yaşlılara kadar herkesin bu konuda bilgilendirilmiş olması gerekir. Hatta evde tatbikat yapmak, olası bir depremde her bireyin ne yapması gerektiğini önceden öğrenmesini sağlar.

Özellikle yaşlı bireylerin yaşadığı evlerde, doğalgaz kesme işlemi konusunda onlara yardımcı olabilecek bir plan oluşturulmalıdır. Ayrıca evlerde bulunan yardımcı personele ya da misafirlere de bu bilgi zaman zaman hatırlatılmalıdır.