Cam Disklerle 360 TB Depolama Dönemi Başlıyor: Ömrü Evrenin Yaşı Kadar Olan Teknoloji Tanıtıldı

Cam tabanlı veri saklama teknolojileri, dijital verilerin uzun vadeli korunması konusunda yıllardır araştırmaların odağında yer alıyor. Southampton Üniversitesi’ndeki akademik çalışmalardan doğan ve 2024 yılında kurulan İngiltere merkezli SPhotonix, bu alandaki laboratuvar projelerini artık gerçek dünyaya taşımaya hazırlanıyor. Şirket, geliştirdiği 5D cam bellek kristali teknolojisini önümüzdeki iki yıl içinde veri merkezlerinde pilot olarak test etmeyi planladığını açıkladı.

Veri, camın içine beş boyutta işleniyor

SPhotonix’in çözümü, erimiş silika camdan üretilmiş 5 inçlik bir disk üzerine kuruluyor. Veri yazımı, femtosaniye lazer darbeleri kullanılarak gerçekleştiriliyor. Bu lazer darbeleri, camın içinde nano ölçekte yapılar oluşturuyor ve bilgiler bu yapılar aracılığıyla kodlanıyor. Teknolojinin “5D” olarak adlandırılmasının nedeni de burada yatıyor.

İlk üç boyut, x, y ve z eksenleri üzerinden verinin camın içinde konumlandırılmasını ifade ederken, dördüncü ve beşinci boyutlar nano yapıların yönelimi ve yoğunluğu ile tanımlanıyor. Okuma işlemi ise polarize ışık kullanılarak tamamen optik yöntemlerle yapılıyor. Bu sayede veri, fiziksel olarak camın içinde kilitli kalıyor.

Tek diskte 360 TB ve milyarlarca yıllık ömür iddiası

Şirketin paylaştığı teknik bilgilere göre tek bir cam disk, 360 terabayta kadar veri saklayabiliyor. Ancak asıl dikkat çekici nokta, bu ortamın dayanıklılığına ilişkin iddia. SPhotonix, cam diskin teorik olarak 13,8 milyar yıl boyunca veri bütünlüğünü koruyabileceğini ifade ediyor. Bu süre, evrenin tahmini yaşıyla aynı seviyede.

Performans tarafında ise teknoloji hâlâ gelişim aşamasında. Mevcut prototiplerde yaklaşık 4 MB/s yazma ve 30 MB/s okuma hızlarına ulaşıldığı belirtiliyor. Şirketin yayımladığı yol haritasına göre, önümüzdeki üç ila dört yıl içinde 500 MB/s seviyesinde sürdürülebilir okuma ve yazma hızları hedefleniyor.

Erken dönem maliyetler ve yol haritası netleşti

SPhotonix, erken aşamadaki sistemler için öngörülen maliyetleri de paylaştı. Buna göre bir yazıcı ünitesinin yaklaşık 30 bin dolar, bir okuyucu sisteminin ise 6 bin dolar seviyesinde olması bekleniyor. Sahada kullanılabilecek taşınabilir bir okuyucu cihazın ise yaklaşık 18 ay içinde hazır hâle gelmesi planlanıyor.

Şirket, bugüne kadar 4,5 milyon dolar yatırım topladığını ve şu anda teknolojisini TRL 5 seviyesinden TRL 6’ya taşımak için çalıştığını belirtiyor. Bu aşama, sistemin laboratuvar ortamından kontrollü gerçek dünya senaryolarına geçişini temsil ediyor. Nihai ticari ürünün ise TRL 9 seviyesinde olacağı ifade ediliyor.

Soğuk depolama ve yasal arşivler hedefleniyor

SPhotonix, 5D cam bellek çözümünü doğası gereği fiziksel olarak ağdan izole bir depolama ortamı olarak tanımlıyor. Bu nedenle teknoloji, aktif veri depolamadan ziyade yasal kayıtlar, bilimsel arşivler ve kültürel miras verileri gibi nadiren erişilen, ancak uzun yıllar güvenle saklanması gereken içeriklere odaklanıyor.

5D cam bellek nedir?

5D cam bellek, verinin camın içine nano yapılar aracılığıyla beş farklı boyutta yazıldığı, son derece dayanıklı bir veri saklama teknolojisidir.

Bir cam disk ne kadar veri saklayabiliyor?

SPhotonix’in açıkladığı teknik verilere göre tek bir cam disk 360 TB kapasiteye ulaşabiliyor.

Cam disklerin ömrü gerçekten evrenin yaşı kadar mı?

Şirket, teorik hesaplamalara göre cam ortamın 13,8 milyar yıl boyunca veri bütünlüğünü koruyabileceğini belirtiyor.

Okuma ve yazma hızları yeterli mi?

Mevcut prototiplerde hızlar sınırlı olsa da önümüzdeki birkaç yıl içinde 500 MB/s seviyelerine ulaşılması hedefleniyor.

Bu teknoloji kimler için kullanılacak?

5D cam bellek, ağırlıklı olarak yasal arşivler, bilimsel veriler ve kültürel miras gibi soğuk depolama ihtiyaçları için geliştiriliyor.