Aliyev'den Nahçıvan saldırısı sonrası sert çıkış! Savaş kapıda mı?

Haber Özeti: Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Nahçıvan'daki sivil altyapıyı hedef alan İHA saldırıları sonrası İran'dan resmi özür beklediklerini açıklarken, ordunun teyakkuz haline geçtiğini bildirdi.

Nahçıvan Havalimanı saldırısı sonrası Aliyev ne dedi?

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nde sivil havacılık altyapısını ve yerleşim yerlerini hedef alan kamikaze İHA saldırılarının ardından ilk net mesajını verdi. Aliyev, Azerbaycan ordusuna gerekli tüm talimatların iletildiğini vurgulayarak, Bakü'nün bölgesel bir çatışma arzusunda olmadığını ancak egemenlik haklarından taviz vermeyeceğini belirtti. İran ile yaşanan gerilimde net bir duruş sergileyen Aliyev, Tahran yönetiminin bu saldırıdan dolayı özür dilemesi gerektiğini ifade etti.

Saldırıların hemen ardından Azerbaycan Savunma Bakanlığı, Şekerabad köyü yakınlarına ve havalimanına düşen araçların teknik analizlerini tamamladı. Yapılan incelemeler, kullanılan mühimmatın doğrudan komşu ülke topraklarından kalktığını somutlaştırırken, Aliyev'in açıklamaları bu diplomatik krizin askeri bir boyuta evrilip evrilmeyeceği konusundaki endişeleri artırdı. Bakü, saldırıyı sivil halkın güvenliğine yönelik doğrudan bir tehdit olarak nitelendiriyor.

Azerbaycan ve İran arasında savaş ihtimali mi doğuyor?

Nahçıvan'da 4 kişinin yaralanmasına ve havalimanı binasında ciddi hasara yol açan bu olay, iki ülke arasındaki ilişkileri son 30 yılın en düşük seviyesine çekti. Geçtiğimiz yıl benzer sınır gerginliklerinde savunma bütçesini %20 oranında artıran Azerbaycan, 2026 yılı itibarıyla modern SİHA envanterini ve hava savunma sistemlerini en üst seviyeye çıkarmış durumda. Aliyev, operasyonel hazırlıkların tamamlandığını belirtirken, Tahran'ın "komşularımıza saldırmıyoruz" açıklaması Bakü nezdinde karşılık bulmadı.

Bölgedeki askeri hareketlilik, 2020 yılındaki Karabağ Savaşı sonrasında değişen jeopolitik dengelerin bir devamı niteliğinde değerlendiriliyor. Uzmanlar, Azerbaycan'ın Zengezur Koridoru üzerindeki ısrarı ve İsrail ile olan savunma iş birliğinin Tahran kanadında yarattığı rahatsızlığın bu tip asimetrik saldırılarla dışa vurulduğunu kaydediyor. Ancak Aliyev, İran'a karşı herhangi bir uluslararası operasyon koalisyonunda yer almadıklarını net bir dille ifade ederek itidal kapısını tamamen kapatmadı.

Sınır hattındaki gerilim vatandaşı nasıl etkileyecek?

Nahçıvan gibi stratejik bir bölgeye yapılan bu saldırı, bölgedeki sivil uçuşların güvenliğini ve ticaret rotalarını doğrudan tehdit ediyor. Özellikle Iğdır üzerinden Nahçıvan'a yapılan ticaret ve sınır geçişlerinde güvenlik prosedürlerinin sıkılaştırılması, bölge esnafı ve seyahat eden vatandaşlar için yeni bir dönemin başlangıcı anlamına geliyor. Sivil yerleşim yeri olan Şekerabad köyündeki okul yakınına düşen İHA, bölge halkı arasında güvenlik kaygılarını zirveye taşıdı.

Savunma stratejistleri, Azerbaycan'ın "cevap hakkı" saklı kalmak kaydıyla sınır hattında yeni bir tahkimat sürecine gireceğini öngörüyor. Bu durum, sınır bölgelerindeki askeri devriyelerin artması ve olası bir provokasyona karşı hava savunma sistemlerinin aktif kullanımı demek. Vatandaşlar için en somut değişim, sınır güvenliği nedeniyle artan denetimler ve bölgedeki askeri hareketliliğin günlük hayatın bir parçası haline gelmesi olacak.

Azerbaycan - İran ilişkilerinin tarihsel arka planı

Azerbaycan ve İran arasındaki ilişkiler, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından bu yana sürekli bir denge siyaseti üzerinde ilerledi. 1990'ların başında yaşanan sınır krizlerinden sonra nispeten istikrarlı bir dönem geçirilse de, Azerbaycan'ın teknolojik ve askeri bağımsızlığını ilan etmesi Tahran'ın bölgedeki nüfuz arayışıyla sık sık çatıştı. Eski Azerbaycan Dışişleri yetkililerinin daha önceki krizlerde belirttiği gibi, Bakü her zaman "kendi göbeğini kendi kesme" prensibiyle hareket ediyor.

İlham Aliyev'in "Bizden özür dilemeliler" çıkışı, sadece bu saldırıya özel bir tepki değil, aynı zamanda son yıllarda artan sınır tatbikatlarına ve diplomatik baskılara karşı verilmiş kolektif bir yanıtın parçasıdır. Tarihsel süreçte Azerbaycan, toprak bütünlüğüne yönelik tehditler karşısında mütekabiliyet esasıyla hareket edeceğini her fırsatta uluslararası kamuoyuna ilan etmiş bir devlet profili çiziyor.