Yenilenebilir Enerjide Fiyat Avantajı Arttı: BM’den Dikkat Çeken Rapor

Birleşmiş Milletler, Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA), Uluslararası Para Fonu, Uluslararası Enerji Ajansı, Dünya Bankası ve Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü desteğiyle hazırlanan yeni raporda, yenilenebilir enerji kaynaklarının maliyet avantajına dikkat çekildi. Rapora göre, teknoloji inovasyonu, tedarik zincirlerinin güçlenmesi ve ölçek ekonomisi sayesinde yenilenebilir enerji projeleri, fosil yakıtlı projelere göre çok daha düşük maliyetle elektrik üretiyor.

Güneş ve Rüzgar Enerjisi Daha Ucuz

Raporda, 2023 yılında kilovatsaat başına elektrik üretiminde güneş enerjisinin, fosil yakıtlara göre yüzde 41 daha ucuz olduğu belirtildi. Deniz üstü rüzgar enerjisi santrallerinin maliyeti ise yüzde 53 daha düşük olarak kayda geçti. Kara rüzgar enerjisi santralleri de yenilenebilir kaynaklar arasında en ucuz elektrik üretim kaynağı olarak öne çıktı.

Yenilenebilir Enerjide Kapasite Artışı Rekor Kırdı

Dünyada geçen yıl devreye alınan yenilenebilir enerji kapasitesinin yüzde 15,1 artışla 582 gigavat olduğu, bunun 2000 yılından bu yana yıllık bazda kaydedilen en yüksek artış olduğu bildirildi. 2024’te devreye alınan yeni kapasiteyle birlikte 57 milyar dolarlık fosil yakıt kullanımının önüne geçildiği ve büyük tasarruf sağlandığı aktarıldı. Yenilenebilir projelerin yüzde 91’i, yeni fosil yakıt projelerine kıyasla daha düşük maliyetlerle elektrik üretiyor.

Kısa Vadeli Zorluklar Devam Ediyor

Teknolojik gelişmeler ve güçlenen tedarik zincirlerine rağmen, yenilenebilir enerji sektöründe kısa vadeli bazı zorluklar sürüyor. Ticaret politikaları ve tarifeler, ham madde teminindeki sıkıntılar ve başta Çin olmak üzere imalat sektörü dinamikleri maliyetleri geçici olarak artırabiliyor. İzin süreçlerindeki gecikmeler ve şebeke kapasitesi kısıtlamaları nedeniyle Avrupa ve Kuzey Amerika’da yüksek maliyetlerin devam etmesi bekleniyor. Asya, Afrika ve Güney Amerika’da ise maliyet düşüşlerinin devam edebileceği ifade ediliyor.

“Güneş, Temiz Enerji Çağının Üzerine Doğuyor”

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, raporun tanıtımında yaptığı konuşmada, “Fırsat Anı: Temiz Enerji Çağını Hızlandırmak” başlığını kullandı. Dünyada çatışmalar, iklim krizi ve jeopolitik ayrışmaların yaşandığı bir dönemde enerji dönüşümünde önemli bir değişimin altını çizdi.

Guterres şu ifadeleri kullandı:

“Tarih boyunca enerji insanlığın kaderini belirledi. Şimdi, yeni bir çağın eşiğindeyiz. Fosil yakıtlar artık yolun sonuna yaklaşıyor. Güneş, temiz bir enerji çağının üzerine doğuyor.”

Yatırımların da bu eğilimi gösterdiğini aktaran Guterres, geçen yıl temiz enerjiye 2 trilyon dolar yatırım yapıldığını ve bu rakamın fosil yakıt yatırımlarından 800 milyar dolar fazla olduğunu belirtti.

Son 10 yılda yenilenebilir enerji yatırımlarının yüzde 70 oranında arttığını ifade eden Guterres, yeni verilerin güneşten elektrik üretiminin fosil yakıtlara göre yüzde 41, deniz üstü rüzgar enerjisinin ise yüzde 53 daha ucuz olduğunu gösterdiğini söyledi. Guterres, “Dünya çapındaki yeni yenilenebilir enerji santrallerinin yüzde 90’ından fazlası yeni fosil yakıt alternatiflerine göre daha ucuza elektrik üretiyor. Bu sadece elektrikte bir değişimi değil, nelerin mümkün olabileceğine yönelik bir değişimi ve iklimle olan ilişkimizi onarma konusunu açığa çıkarıyor.” dedi.

Küresel Temiz Enerji Dönüşümü Devam Ediyor

Guterres, güneş ve rüzgar enerjisinin Avrupa Birliği’nin yıllık karbon emisyonlarına eşit miktarda emisyonu önlediğini, bu dönüşümün enerji güvenliği, akıllı ekonomiler, halk sağlığı ve sürdürülebilir kalkınma açısından da kritik olduğunu belirtti. Paris Anlaşması’nın imzalanmasının üzerinden geçen 10 yılda temiz enerji dönüşümünde önemli ilerleme kaydedildiği, geçen yıl inşa edilen enerji kapasitesinin neredeyse tamamının yenilenebilir kaynaklardan sağlandığı bildirildi. Yenilenebilir kaynakların küresel elektrik üretiminin üçte birini karşıladığı bilgisi paylaşıldı.

Küresel Sıcaklık Artışı 1,5 Derece Limiti Tehlikede

Küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlama hedefinin tehlike altında olduğunu vurgulayan Guterres, bu hedefin ulaşılabilir kalması için emisyonların çok keskin şekilde azaltılması ve temiz enerji dönüşümünün hızlandırılması gerektiğini belirtti. Tüm ülkelere hızlı aksiyon çağrısında bulundu.

Yenilenebilir Enerji Santralleri Büyük Maliyet Tasarrufu Sağladı

IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, hali hazırda faaliyette olan tüm yenilenebilir enerji santrallerinin 2024 sonu itibarıyla 467 milyar dolarlık fosil yakıt maliyetinin önüne geçtiğini belirtti. La Camera, yeni yenilenebilir enerji projelerinin maliyet, erişim, güvenlik ve sürdürülebilirlik açısından fosil yakıtların önünde olduğunu ifade etti.

La Camera, “Bu başarı, yıllar süren yenilik, politika yönlendirmesi ve büyüyen pazarların bir sonucu. Ancak bu ilerleme garanti altında değil. Artan jeopolitik gerilimler, ticaret tarifeleri ve ham madde tedarikindeki kısıtlamalar, bu ivmeyi yavaşlatma ve maliyetleri artırma tehdidi oluşturuyor.” şeklinde konuştu. La Camera, enerji dönüşümünde kazanımların korunması için uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.